‘Zin in de toekomst’ versus ‘op de tast op weg naar een onzeker bestaan’, laat ik zo maar even de tweedeling benoemen die zich binnen de Nederlandse beroepsbevolking aftekent. Zeker op het terrein van de sociale zekerheid leidt deze tot veel onrust. De tegenstelling is groot tussen degenen, die – net als voetbaltrainer Dick Advokaat – zelfverzekerd opereren op de wereldwijde arbeidsmarkt en zonder veel loyaliteitsproblemen richting de voormalige werkgever nieuwe kansen zien en pakken; en degenen, die de globalisering vooral ervaren als een bedreiging voor de vaste baan en het welverdiende pensioen. Deze laatsten zijn overigens dikwijls prima vakmensen, vergroeid met het bedrijf waar ze al jaren werken, ijverig en leergierig als het gaat om hun vak. Ze voelen zich echter niet aangesproken door de vrolijke ‘leren is fun’ flyers of leven lang leren radiospotjes.

 

En dan gaat het mis. In Brabant staan per 1 maart 2010 inmiddels zo’n 72.000 mensen aan de kant, van wie zo’n 35.000 ouder dan 45 jaar. Het werkelijke aantal (deeltijd) werkzoekenden is in feite nog hoger als je denkt aan de mensen die nu nog in de deeltijd-WW zitten of de mensen die als ZZP –er het hoofd nauwelijks boven water kunnen houden en interen op hun reserves. De mobiliteitscentra van het UWV draaien overuren en het aantal werkzoekenden neemt gestaag toe. Veel goed opgeleide werknemers weten ‘waar ze het moeten zoeken' en vinden hun weg wel weer, hier of ergens anders in Nederland of zelfs daarbuiten. Vraag is echter of de wat minder assertieve werknemer met een eenzijdiger werkervaring in de toekomst nog kan rekenen op een stevige ondersteuning van de publieke instanties bij de zoektocht naar een nieuwe baan. Blijft die dienstverlening overeind in het geweld van de bezuinigingen? Er vallen immers wel meer heilige huisjes om in deze crisisjaren, denk aan het ‘H-woord’ (hypotheekaftrek) of de AOW leeftijd van 65 jaar. De hier en daar voorgestelde ‘draconische’ maatregelen leiden vrijwel ongetwijfeld tot zware ingrepen in de sociale zekerheid met stevige kortingen op de re-integratiebudgetten. Het wachten is op de zoveelste reorganisatie van de uitvoeringsinstellingen (UWV – sociale dienst).

 

De sociale partners in de regio Brabant kunnen echter niet wachten op ‘Den Haag’, maar gaan zelf aan de bak om met spoed creatieve en zonodig intersectorale oplossingen te vinden voor hun met werkloosheid bedreigden. Doet men dat niet, dan verdwijnen hun vakmensen naar elders of kwijnen ze weg, thuis op de bank. Dit kapitaalsverlies kan Brabant zich in het licht van het economische herstel en de doorzettende vergrijzing van de beroepsbevolking niet veroorloven.